Төрелік – коммерциялық дауды мемлекеттік соттан тыс шешу тәсілі: тараптар ықтимал келіспеушіліктерді шешімі орындалуға міндетті тәуелсіз төрешіге беруге алдын ала келіседі. Бизнес үшін бұл – әдеттегі сот ісі айларға және жылдарға созылатын жерде болжамдылық пен жылдамдық деген сөз.
Мемлекеттік соттан айырмашылығы, төрелік тараптарға процесті бақылау мүмкіндігін береді: олар қажетті салалық құзыреті бар төрешілерді өздері таңдайды, отырыстардың ыңғайлы мерзімдері мен форматын келіседі, ал талқылау жабық күйінде қалады. Шешім бір рет қабылданады және мәні бойынша қайта қаралуға жатпайды – дау шексіз апелляцияларға ұласпай, аяқталады.
Құқық пен төрешілерді таңдау еркіндігі
Егер контрагент бейрезидент болса, тараптар дауға қай елдің құқығы қолданылатынын өздері айқындауға құқылы.
Төрешілерді де тараптар өз бетінше таңдайды – нақты саланы жетік білетін мамандарды.
Жылдамдық және үнемдеу
Талқылау сот процесінен жылдам өтеді: отырыстардың мерзімі, орны мен тәртібі икемді келісіледі.
Төрелік алым, әдетте, мемлекеттік баждан төмен – талап сомасына қарай үнемдеу 30-70%-ға жетуі мүмкін.
Құпиялылық
Отырыстар жабық өтеді – оларға тек процеске қатысушы тараптар қатысады. Даудың егжей-тегжейі жария етілмейді, ал түпкілікті шешім жарияланбайды және ашық дерекқорларға түспейді.
Түпкіліктілік және орындалу мүмкіндігі
«Тұран» халықаралық төрелік орталығының шешімдері ел ішінде ғана орындалып қоймайды.
Шетелдік төрелік шешімдерді тану және орындау туралы Нью-Йорк конвенциясының арқасында олар 170+ мемлекетте танылады – шетелдік серіктестермен жұмыс істеу кезіндегі елеулі артықшылық.